Văn phổ thông cấp 3

Anh chị hãy viết bài văn phân tích phân tích truyện cười Tam đại con gà

Những truyền cười dân gian ông cha ta tạo ra luôn ẩn chứa sự phê phán tài tình bên trong tính giải trí, Tam đại con gà cũng không phải là ngoại lệ. Nội dung truyện phê phán những kẻ dốt nát nhưng lại thích khoe khoang, "dốt mà hay chơi chữ".

Nhân vật chính bị chấm biếm trong Tam đại con gà là một anh học trò "dài lưng tốn vải", học hành dốt nát những lúc nào cũng tỏ ra mình học rộng tài cao. Tuy nhiên, chính sự khoe khoang đó lại khiến nhiều người không biết và tin tưởng anh ta văn hay chữ tốt, mời về dạy dỗ con mình. Cũng từ đó, sự kém cỏi của anh ta dần bộc lộ một cách bi hài. 

Là một thầy đồ đi dạy chữ, nhưng bản thân anh ta lại chưa nhận rõ mặt chữ. Khi học trò hỏi, anh ta luống cuống mà trả lời liều. Rõ là chữ "kê", nhưng anh ta lại nói bừa “dủ dỉ là con dù dì”, trong khi trên đời vốn chẳng có con nào tên như thế. Có thể thấy, cái sự sốt nát của anh ta không chỉ ở tầm kiến thức hạn hẹp, không có chút tri thức sách vở, mà ngày các những kiến thức cơ bản trong xã hội cùng không nắm được. Thế mà anh ta lại dám ngang nhiên nhận lời đi dạy học cho người ta. Để rồi quá trình dạy học đã khiến bản chất mà anh ta luôn cố giấu kín hoàn toàn lộ rõ.

Nụ cười càng dâng cao khi thầy bảo trò đọc khẽ vì sợ người khác nghe thấy sẽ để lộ ra cái dốt của mình, làm người dạy học mà lại không biết chữ. Mánh khóe giấu dốt đầy láu cá của anh ta tạo nên tiếng cười giòn giã cho người đọc.

Sự xuất hiện của nhân vật Thổ Công khiến nghệ thuật trào phúng và ý nghĩa phê phán của truyện càng thêm sâu sắc. Hóa ra, thánh thần cứ tưởng là thiêng liêng, nhưng thực chất cũng là kẻ dốt nát. Sở dĩ nói như vậy là bởi khi thầy xin đài âm dương hỏi chữ đó có đúng là chữ "dù dì", Thổ Công đã cho được cả 3 đài. Như vậy, Thổ Công cũng nhất trí với thầy đồ. Thế là cái dốt được bộc lộ hoàn toàn khi anh ta tự tin mình đúng, cho học trò gân cổ lên gào "Dủ dỉ là con dù dì! Dủ dỉ là con dù dì…"

Chủ nhà cuối cùng cũng phát hiện ra sự dốt nát của thầy đồ không biết mặt chữ. Nhưng anh ta vẫn không chịu thừa nhận cái dốt của mình mà trách Thổ Công "mình đã dốt nó còn dốt hơn", rồi tìm mọi cách giải "oan", nhưng mỗi câu chữ đều luẩn quẩn và nực cười.

Rõ ràng, anh "thầy đồ" này là kẻ dốt toàn diện. Khi không biết, dáng ra anh ta phải tra trong sách vở, đằng này lại làm việc ngược đời là hỏi Thổ Công. Đây là một chi tiết rất đắt giá của Truyện, thể hiện sự sáng tạo, nghệ thuật phát triển vấn đề. Những hành động phi lý của anh ta được nâng dần lên theo trình tự. Đây cũng là một thủ pháp đặc trưng trong truyện cười ngụ ngôn dân gian.

Có thể nói, nụ cười trong Tam đại con gà là nụ cười trào phúng rất sâu sắc. Truyền không phê phán người dốt mà là phê phán những kẻ dốt còn "ra vẻ", dốt mà không chịu thừa nhận. Đồng thời đó cũng là bài học cho con người, rằng càng giấu thì cái dốt sẽ càng lộ ra, mà lộ ra một cách bẽ bàng, bài học về việc không thể tin tưởng một cách mù quáng vào thần thánh.